USTAWA
z dnia 5 grudnia 2002 r.
o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej
stopie procentowej.
(Dz. U. z dnia 24 grudnia 2002 r.)
Rozdział1
Przepisy ogólne
Art.1.Ustawa określa zasady stosowania dopłat do
oprocentowania długoterminowych kredytów o stałej stopie procentowej,
udzielanych przez banki na cele związane z budownictwem mieszkaniowym,
realizowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także źródła
finansowania dopłat oraz zasady rozliczeń z tytułu przekazanych bankom dopłat.
Art.2.Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) budynek mieszkalny - budynek, w którym łączna
powierzchnia wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem lokali mieszkalnych
wraz z powierzchnią pomieszczeń do nich przynależnych jest większa od łącznej
powierzchni pozostałych lokali i pomieszczeń do nich przynależnych;
2) kredyty o stałej stopie procentowej - długoterminowe
kredyty udzielane na zasadach określonych w ustawie, do których oprocentowania
stosowane są dopłaty;
3) stała stopa procentowa - nominalną roczną stopę
oprocentowania kredytu, po jakiej banki udzielają kredytów o stałej stopie
procentowej;
4) stopa WIBOR trzymiesięczny - roczną stopę procentową
trzymiesięcznych pożyczek udzielonych w walucie polskiej na warszawskim
międzybankowym rynku finansowym, notowaną przez agencję informacyjną, wskazaną
w umowie między Bankiem Gospodarstwa Krajowego a bankiem udzielającym kredytu
o stałej stopie procentowej;
5) stopa referencyjna - zmienną stopę procentową,
stanowiącą podstawę ustalenia wysokości dopłat do oprocentowania kredytów o
stałej stopie procentowej, równą przeciętnej stopie WIBOR trzymiesięczny,
obliczanej jako średnia arytmetyczna notowań w kwartale poprzedzającym dany
kwartał, powiększonej o marżę określoną w umowie między Bankiem Gospodarstwa
Krajowego a bankiem udzielającym kredytu o stałej stopie procentowej,
wynoszącą nie więcej niż 1,5 punktu procentowego;
6) dopłata - kwotę stanowiącą różnicę między odsetkami
naliczonymi za dany okres według stopy referencyjnej a odsetkami naliczonymi
za ten sam okres według stałej stopy procentowej; podstawą naliczania odsetek
według obu stóp jest pozostający do spłaty kapitał kredytu.
Rozdział2
Kredyt o stałej stopie procentowej
Art.3.1.Kredytów o stałej stopie procentowej udzielają
banki, które zawarły umowy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, zwane dalej bankami.
2.Kredytów o stałej stopie procentowej udziela się:
1) osobom fizycznym na zaspokojenie własnych potrzeb
mieszkaniowych przez:
a) budowę domu jednorodzinnego,
b) nadbudowę, przebudowę lub rozbudowę budynku
mieszkalnego lub adaptację budynku lub lokalu o innym przeznaczeniu na cele
mieszkalne, w celu uzyskania lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną
nieruchomość,
c) zakup będącego w budowie lub nowo wybudowanego domu
jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość,
od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w ramach wykonywanej
działalności gospodarczej,
d) pokrycie kosztów budowy lokalu mieszkalnego,
budowanego przez spółdzielnię mieszkaniową w celu ustanowienia odrębnej
własności tego lokalu,
e) wniesienie wkładu do spółdzielni mieszkaniowej w celu
uzyskania spółdzielczego prawa do zasiedlanego po raz pierwszy lokalu
mieszkalnego
-z wyjątkiem inwestycji dokonywanych przez te osoby
fizyczne w ramach wykonywanej przez nie działalności gospodarczej;
2) osobom fizycznym, osobom prawnym i wspólnotom
mieszkaniowym na remont budynku mieszkalnego, z wyłączeniem remontów
niewymagających pozwolenia na budowę oraz remontów lokali w budynkach
wielorodzinnych.
3.Kredytów o stałej stopie procentowej nie udziela się na
finansowanie przedsięwzięcia inwestycyjnego, na które zaciągnięto kredyt
uprawniający do otrzymania premii termomodernizacyjnej na podstawie przepisów
ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o wspieraniu przedsięwzięć
termomodernizacyjnych (Dz. U. Nr 162, poz. 1121, z późn. zm.1)).
4.Kredytów o stałej stopie procentowej udziela się:
1) na cele określone w ust. 2 pkt 1 - na okres od 20 do 25
lat;
2) na cel określony w ust. 2 pkt 2 - na okres od 15 do 20
lat.
5.Kredyty o stałej stopie procentowej są udzielane i
spłacane w walucie polskiej.
6.Prowizje i opłaty związane z udzielaniem kredytu o stałej
stopie procentowej nie mogą być doliczone do kwoty kredytu ani z niej potrącone.
7.Kredyt o stałej stopie procentowej jest spłacany w równych
ratach kapitałowo-odsetkowych w okresach miesięcznych lub kwartalnych.
8.Bank może odroczyć spłatę rat kapitałowych do czasu
postawienia całej kwoty kredytu o stałej stopie procentowej do dyspozycji
kredytobiorcy, nie dłużej jednak niż o 24 miesiące od dnia zawarcia umowy
kredytu o stałej stopie procentowej.
Art.4.1.Stała stopa procentowa wynosi 7% w stosunku
rocznym, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.Minister właściwy do spraw finansów publicznych, po
zasięgnięciu opinii Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oraz Banku
Gospodarstwa Krajowego, może, w drodze rozporządzenia, zmienić wysokość stałej
stopy procentowej, biorąc pod uwagę konkurencyjność stopy procentowej kredytu o
stałej stopie procentowej w stosunku do kredytów na cele mieszkaniowe
oferowanych na rynku. Stała stopa procentowa nie może być ustalona na poziomie
niższym niż 6% w stosunku rocznym.
3.Stała stopa procentowa ustalona na podstawie ust. 2 ma
zastosowanie wyłącznie do kredytów o stałej stopie procentowej udzielanych na
podstawie umów zawartych po dniu wejścia w życie rozporządzenia, o którym mowa w
ust. 2.
Rozdział3
Fundusz Dopłat
Art.5.1.W Banku Gospodarstwa Krajowego tworzy się
Fundusz Dopłat, zwany dalej Funduszem.
2.Środki Funduszu tworzą:
1) nadwyżki, o których mowa w art. 8 ust. 3;
2) zwroty dopłat, o których mowa w art. 9 ust. 3 i art. 10
ust. 2;
3) (1) dochody z tytułu inwestowania przejściowo
wolnych środków Funduszu w lokaty bankowe i papiery wartościowe emitowane
przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski, bądź poręczane lub gwarantowane
przez Skarb Państwa, w listy zastawne oraz w jednostki uczestnictwa funduszy
rynku pieniężnego, o którym mowa w art. 178 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o
funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546);
4) środki z budżetu państwa - w wysokości określonej w
ustawie budżetowej;
5) inne wpływy.
3.Środki Funduszu przeznacza się na:
1) dopłaty;
2) pokrycie kosztów działania Funduszu.
4.Bank Gospodarstwa Krajowego:
1) sporządza dla Funduszu odrębny bilans oraz rachunek
zysków i strat;
2) wyodrębnia plan finansowy Funduszu w planie finansowym
Banku Gospodarstwa Krajowego;
3) przekazuje organom, o których mowa w ust. 5, kwartalne
informacje o realizacji planu finansowego Funduszu w terminie do końca
miesiąca następującego po danym kwartale.
5.Plan finansowy Funduszu, o którym mowa w ust. 4 pkt 2,
jest opracowywany w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw finansów
publicznych oraz Prezesem Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
6.Projekt planu finansowego na dany rok jest przekazywany do
uzgodnienia organom wymienionym w ust. 5, nie później niż do dnia 30 listopada
roku poprzedzającego.
Art.6.Po spłacie ostatniego kredytu o stałej stopie
procentowej środki Funduszu podlegają odprowadzeniu do budżetu państwa.
Art.7.Bank Gospodarstwa Krajowego jest zwolniony z
obowiązku utrzymywania rezerwy obowiązkowej, o której mowa w art. 38 ustawy z
dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. Nr 140, poz. 938, z
późn. zm.2)), od środków zgromadzonych na rachunkach Funduszu.
Rozdział4
Rozliczenia z tytułu dopłat
Art.8.1.Dopłaty są stosowane, jeżeli stała stopa
procentowa jest niższa od stopy referencyjnej.
2.Środki otrzymane przez banki na dopłaty są ewidencjonowane
odrębnie dla rachunku każdego kredytobiorcy.
3.Jeżeli w danym miesiącu stopa referencyjna jest niższa od
stałej stopy procentowej, środki wpłacone przez kredytobiorcę do banku, w kwocie
odpowiadającej nadwyżce odsetek naliczonych za ten miesiąc według stałej stopy
procentowej nad odsetkami naliczonymi za ten sam okres według stopy
referencyjnej, podlegają przekazaniu do Funduszu.
4.Rozliczenia banków z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, o
których mowa w ust. 3, odbywają się w okresach kwartalnych, w terminie do końca
miesiąca następującego po danym kwartale.
5.Środki wpłacone przez kredytobiorcę, o których mowa w ust.
3, pomniejszają kwotę dopłat ewidencjonowanych przez bank na rachunku tego
kredytobiorcy.
Art.9.1.Dopłaty są przekazywane bankom pod warunkiem
terminowej spłaty kredytu o stałej stopie procentowej wraz z odsetkami, z
zastrzeżeniem ust. 2.
2.Dopłaty są przekazywane bankom również w okresie
odroczenia spłaty rat kapitałowych, o którym mowa w art. 3 ust. 8.
3.W przypadku wystąpienia nieterminowej spłaty kredytu o
stałej stopie procentowej bank traci prawo do dopłat do oprocentowania tego
kredytu i jest obowiązany zwrócić do Funduszu uzyskane dopłaty pomniejszone o
ewentualne nadwyżki, o których mowa w art. 8 ust. 3, w terminie 6 miesięcy od
dnia wypowiedzenia umowy kredytu przez bank.
4.Przez nieterminową spłatę kredytu o stałej stopie
procentowej spłacanego w okresach miesięcznych lub kwartalnych należy rozumieć
brak spłaty raty przez kolejne trzy miesiące.
5.W przypadku wystąpienia nieterminowej spłaty kredytu o
stałej stopie procentowej bankowi przysługuje wobec kredytobiorcy roszczenie o
zwrot kwoty, zwróconej przez bank do Funduszu, o której mowa w ust. 3.
Art.10.1.Kredytobiorca może spłacić kredyt o stałej
stopie procentowej przed upływem okresu, na jaki ten kredyt został udzielony,
jeżeli:
1) łączna kwota nadwyżek, o których mowa w art. 8 ust. 3,
przekroczy łączną kwotę zastosowanych dopłat lub
2) kredytobiorca spłaci kwotę zastosowanych dopłat,
zaewidencjonowanych dla rachunku, o którym mowa w art. 8 ust. 2.
2.W przypadku spłaty przez kredytobiorcę kwoty zastosowanych
dopłat, o której mowa w ust. 1 pkt 2, bank niezwłocznie zwraca tę kwotę do
Funduszu.
3.Bank niezwłocznie informuje kredytobiorcę o wystąpieniu
sytuacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1, oraz o przysługującym mu prawie
wcześniejszej spłaty.
4.Przepis ust. 1 nie narusza prawa banku do ustalenia
własnych opłat i prowizji związanych z wcześniejszą spłatą kredytu.
Art.11.1.Bank Gospodarstwa Krajowego zawiera z bankami
umowy w sprawie udzielania kredytów o stałej stopie procentowej i rozliczeń
finansowych z tytułu dopłat.
2.(2) Do wyboru banków nie mają zastosowania
przepisy o zamówieniach publicznych.
3.Umowy, o których mowa w ust. 1, określają w szczególności
tryb i terminy przekazywania bankom przez Bank Gospodarstwa Krajowego środków na
dopłaty, a także tryb i terminy przekazywania Bankowi Gospodarstwa Krajowego
przez banki nadwyżek, o których mowa w art. 8 ust. 3.
4.Jeżeli środki Funduszu nie pozwalają na pokrycie
należności banków z tytułu dopłat, Bank Gospodarstwa Krajowego wypłaci bankom
dopłaty z własnych środków, a minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki
przestrzennej i mieszkaniowej zwróci Bankowi Gospodarstwa Krajowego wypłaconą
kwotę wraz z odsetkami równymi kosztowi pozyskania przez Bank Gospodarstwa
Krajowego tej kwoty.
Art.12.1.Bank Gospodarstwa Krajowego sporządza
zbiorcze rozliczenie dopłat przekazanych bankom za dany kwartał i przekazuje je
Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w terminie do końca miesiąca
następującego po danym kwartale.
2.Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki
przestrzennej i mieszkaniowej określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza
zbiorczego rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając w szczególności
dane dotyczące kwot dopłat przekazanych bankom oraz kwot zwrotów nadwyżek, o
których mowa w art. 8 ust. 3, a także dane służące obliczeniu tych kwot.
Rozdział5
Zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe
Art.13.W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku
dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654, z późn. zm.3))
w art. 17 w ust. 1 dodaje się pkt 4y w brzmieniu:
4y) dochody Banku Gospodarstwa Krajowego prowadzącego
Fundusz Dopłat, stanowiące równowartość dochodów uzyskanych przez ten
Fundusz z tytułów określonych w przepisach regulujących jego tworzenie i
funkcjonowanie - w części przeznaczonej wyłącznie na realizację celów
wymienionych w tych przepisach,.
Art.14.Kredytów o stałej stopie procentowej udziela się
do dnia 31 grudnia 2005 r.
Art.15.Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa
dostosuje, w trybie określonym w odrębnych przepisach, statut Banku Gospodarstwa
Krajowego do przepisów niniejszej ustawy.
Art.16.Projekt planu finansowego Funduszu, o którym
mowa w art. 5 ust. 4 pkt 2, na rok 2003 przekazywany jest do uzgodnienia organom
wymienionym w art. 5 ust. 5 w terminie 30 dni od dnia wejścia ustawy w życie.
Art.17.Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia
ogłoszenia.
________
1)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz.
U. z 2000 r. Nr 48, poz. 550, z 2001 r. Nr 76, poz. 808 i Nr 154, poz. 1800
oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253.
2)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz.
U. z 1998 r. Nr 160, poz. 1063, z 2000 r. Nr 53, poz. 648, Nr 62, poz. 718 i
Nr 119, poz. 1252, z 2001 r. Nr 8, poz. 64, Nr 110, poz. 1189 i Nr 154, poz.
1784 i 1800 oraz z 2002 r. Nr 126, poz. 1070 i Nr 141, poz. 1178.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy
zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 60, poz. 700 i 703, Nr 86, poz. 958,
Nr 103, poz. 1100, Nr 117, poz. 1228 i Nr 122, poz. 1315 i 1324, z 2001 r. Nr
106, poz. 1150, Nr 110, poz. 1190 i Nr 125, poz. 1363 oraz z 2002 r. Nr 25,
poz. 253, Nr 74, poz. 676, Nr 93, poz. 820, Nr 141, poz. 1179, Nr 169, poz.
1384, Nr 199, poz. 1672 i Nr 200, poz. 1684.