Dialog konkurencyjny 

Dialog Konkurencyjny

Dyrektywa 2004/18/WE z której polski ustawodawca czerpał zapisy do nowej ustawy mówi w art. 29 o nowym nieznanym dotąd trybie udzielania zamówienia określanym jako dialog konkurencyjny. Dialog konkurencyjny to skuteczne narzędzie w sytuacji kiedy zamawiający stwierdzi, że korzystając z trybu przetargu nieograniczonego lub ograniczonego nie będzie w stanie wyłonić oferenta może wtedy skorzystać z tego trybu. Zgodnie z definicją zawartą w art. 1 pkt 11c „dialog konkurencyjny” oznacza procedurę, w której o udział ubiegać się może każdy wykonawca oraz, w ramach której instytucja zamawiająca prowadzi dialog z dopuszczonymi do udziału kandydatami w celu wypracowania jednego lub większej liczby odpowiednich rozwiązań, spełniających jej wymogi, a na ich podstawie wybrani kandydaci są następnie zapraszani do składania ofert.” Jednak tak jak w przypadku wszystkich trybów przetargowych poza przetargiem nieograniczonym i ograniczonym stosowanie trybu jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Także tutaj dyrektywa wskazuje na pewne ograniczenia stosowania tej procedury. Otóż zastosowanie dialogu konkurencyjnego wymaga zaistnienia takich oto przesłanek:

- Zamawiający nie jest w stanie obiektywnie określić środków technicznych, zgodnie z art. 23 ust. 3 dyrektywy umożliwiających mu zaspokojenie jego potrzeb lub realizację celów,

- nie może obiektywnie określić struktury prawnej i/lub finansowej projektu.

Zamawiający publikując ogłoszenie o zamówieniu określa swoje potrzeby i wymagania, które powinny zostać zdefiniowane w tym ogłoszeniu. Oprócz tego powyższe wymagania winny się także naleźć w specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub specyfikacji technicznej jeżeli takowa jest dołączana do dokumentów przetargowych. Następnie ma miejsce wstępna kwalifikacja wykonawców zgodnie z zapisami art. 44-52 dyrektywy. Kolejny etap to właśnie dialog, który ma na celu określenie i zdefiniowanie środków, które najlepiej zaspokoją potrzeby zamawiającego. W ramach dialogu strony mogą przedyskutować wszystkie aspekty zamówienia z wybranymi wcześniej oferentami.  Należy przy tym wszystkim pamiętać o jednej ważnej rzeczy, by podczas prowadzenia dialogu konkurencyjnego zamawiający zapewnił  wszystkim oferentom równe traktowanie. Chodzi tu w szczególności o to, by nie udzielał on informacji oferentom biorącym udział w postępowaniu w sposób dyskryminacyjny, który pozwalałby niektórym spośród oferentów uzyskanie przewagi nad pozostałymi. Zamawiający nie może pod żadnym pozorem ujawniać innym uczestnikom proponowanych rozwiązań, ani innych informacji poufnych udzielanych przez innego oferenta biorącego udział w dialogu bez jego zgody.

Praktyka z dawnego trybu dwustopniowego czy też obowiązujących w obecnym prawie negocjacji z ogłoszeniem lub bez ogłoszenia pokazuje, że czasem negocjacje rozwiązań technicznych mogą nastręczać problemy przy wyłonieniu wykonawcy. Dlatego też dyrektywa wskazuje na fakt, iż zamawiający ma prawo ograniczyć liczbę rozwiązań omawianych na etapie dialogu. Zamawiający może przewidzieć, że procedura toczyć się będzie w następujących po sobie etapach stosując kryteria udzielania zamówienia wskazane w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumencie opisowym. Możliwość skorzystania z takiego rozwiązania zamawiający wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu lub specyfikacji istotnych warunków zamówienia.

Zamawiająca prowadzi dialog do momentu, gdy jest w stanie określić, w wyniku porównania, jeśli okaże się ono konieczne, rozwiązanie lub rozwiązania, które mogą zaspokoić jej potrzeby. Innymi słowy, kiedy jest przekonany, iż zaproponowane przez wykonawców rozwiązania spełniają w pełni jego oczekiwania.

Po oświadczeniu, iż dialog dobiegł końca oraz poinformowaniu o tym fakcie jego uczestników, zamawiający zaprasza uczestników do składania ostatecznych ofert, opierających się na rozwiązaniu lub rozwiązaniach przedstawionych i określonych podczas dialogu. Oferty te zawierają wszystkie elementy wymagane i niezbędne do realizacji projektu. Oferty te mogą być wyjaśniane, precyzowane i dopracowywane na żądanie zamawiającego. Jednakże takie wyjaśnienie, sprecyzowanie, dopracowanie lub dodatkowe informacje nie mogą pociągać za sobą zmiany podstawowych właściwości oferty ani zaproszenia do składania ofert, co mogłoby spowodować zakłócenie konkurencji lub mogłoby mieć charakter dyskryminacyjny.

Kiedy oferenci złożą już oferty ostateczne zamawiający oceniają otrzymane oferty na podstawie kryteriów udzielania zamówień określonych w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumencie opisowym, a następnie, zgodnie z art. 53 dyrektywy, wybierają ofertę najbardziej korzystną ekonomicznie. Zamawiający może zażądać by oferent wyłoniony jako ten, który złożył ofertę najkorzystniejszą ekonomicznie udzielił wyjaśnień dotyczących pewnych jej aspektów lub o potwierdzenie zobowiązań sformułowanych w ofercie, o ile działanie takie nie spowoduje modyfikacji zasadniczych aspektów oferty lub zaproszenia do składania ofert i nie niesie ryzyka zakłócenia konkurencji ani nie ma charakteru  dyskryminacyjnego. Warto tu jeszcze raz podkreślić, że w przypadku dialogu konkurencyjnego zamawiający wybiera ofertę najkorzystniejszą ekonomicznie - nie najtańszą. Innymi słowy cena nie może być jedynym kryterium, jeżeli przetarg odbywa się w trybie dialogu konkurencyjnego. 
Zupełną nowości w przypadku trybu negocjacyjnego jest fakt, iż zamawiający może podobnie jak w przypadku konkursu przewidzieć nagrody lub płatności dla uczestników dialogu. W ten oto sposób prześledziliśmy przebieg nowej procedury, jaka znalazła się w nowelizacji ustawy. Na pierwszy rzut oka widać podobieństwo do obowiązującego niegdyś trybu przetargu dwustopniowego. Jednak zasadnicza różnica polega na tym, że dialog nie musi się zamknąć na dwóch etapach rozmów i negocjować można nie tylko rozwiązania techniczne, ale także cenę przedmiotu zamówienia.

Marcin Melon